Zobacz więcej

Reklama

Global Press Polska

Technologie te wpływają nie tylko na wygląd gier, ale również na koszty produkcji, organizację pracy i możliwości mniejszych studiów. Polski gamedev także przechodzi technologiczne zmiany. CD Projekt RED rozwija kolejne projekty z wykorzystaniem Unreal Engine 5, a rodzime zespoły wykorzystują narzędzia dostępne na globalnym rynku, by tworzyć własne, rozpoznawalne produkcje.

Jednocześnie rosnące możliwości techniczne stawiają przed twórcami nowe pytania: jak zachować płynność działania, kontrolować koszty i korzystać z automatyzacji bez utraty jakości?

Silnik gry — fundament współczesnej produkcji

Silnik gry jest jednym z najważniejszych narzędzi wykorzystywanych podczas tworzenia współczesnych produkcji. To środowisko technologiczne, które udostępnia twórcom rozwiązania potrzebne do renderowania grafiki, obsługi fizyki, zarządzania zasobami, odtwarzania dźwięku i implementowania mechanik rozgrywki.

Zamiast tworzyć każdy element technologiczny od podstaw, studio może korzystać z gotowych systemów i dostosowywać je do potrzeb konkretnego projektu. Pozwala to skupić większą część pracy na zawartości gry, choć nie eliminuje potrzeby programowania, optymalizacji i rozwiązywania problemów technicznych.

Do najważniejszych narzędzi tego rodzaju należą Unreal Engine oraz Unity. Oba środowiska są wykorzystywane w produkcjach o różnej skali, ale różnią się architekturą, zestawem funkcji i sposobem organizacji pracy.

Wybór silnika wpływa na wiele aspektów projektu. Może determinować dostępność określonych narzędzi, sposób pracy grafików i programistów, łatwość przenoszenia gry na kolejne platformy oraz zapotrzebowanie na specjalistyczne kompetencje.

Nie istnieje jednak silnik, który automatycznie zapewnia sukces. Nawet zaawansowana technologia nie zastąpi dobrego projektu rozgrywki, właściwego planowania i testowania. Silnik jest fundamentem produkcji, ale to zespół odpowiada za to, jak zostanie wykorzystany.

Unreal Engine 5 i nowe możliwości tworzenia wirtualnych światów

Unreal Engine 5, rozwijany przez Epic Games, należy do najważniejszych współczesnych technologii produkcji gier trójwymiarowych. Oferuje narzędzia umożliwiające tworzenie szczegółowych środowisk, dynamicznego oświetlenia i rozbudowanych światów, a jego możliwości mogą być wykorzystywane zarówno w dużych projektach, jak i w mniejszych przedsięwzięciach.

Wśród najbardziej rozpoznawalnych technologii silnika znajdują się Nanite i Lumen.

Nanite to system wirtualizowanej geometrii, który pomaga obsługiwać bardzo szczegółowe modele trójwymiarowe. Jego zadaniem jest efektywne zarządzanie geometrią widoczną na ekranie, tak aby twórcy mogli pracować z dużą ilością detali bez stosowania wyłącznie tradycyjnych metod optymalizacji modeli.

Lumen odpowiada za dynamiczne oświetlenie globalne i odbicia. Pozwala reagować na zmiany oświetlenia w środowisku, dzięki czemu światło odbite od powierzchni może wpływać na wygląd sąsiednich elementów sceny. Ułatwia to tworzenie bardziej dynamicznych warunków oświetleniowych bez konieczności polegania wyłącznie na wcześniej przygotowanych mapach światła.

Obie technologie mogą poprawiać jakość wizualną produkcji i usprawniać pracę nad środowiskami. Nie oznacza to jednak, że wszystkie ograniczenia wydajnościowe znikają. Złożone sceny, efekty świetlne i zaawansowana geometria nadal wymagają odpowiedniego sprzętu oraz świadomej konfiguracji projektu.

Dla studia oznacza to konieczność podejmowania decyzji o docelowych platformach, jakości obrazu i wymaganej płynności. Inne założenia mogą obowiązywać w przypadku wysokobudżetowej produkcji na komputery i konsole, a inne w grze przygotowywanej z myślą o urządzeniach o ograniczonej mocy obliczeniowej.

Dokumentacja Epic Games podkreśla, że Nanite i Lumen są elementami większego zestawu narzędzi. Ich efektywność zależy od sposobu wykorzystania, konstrukcji sceny i wymagań konkretnej gry.

Źródła: Epic Games — dokumentacja Nanite i Lumen, dokumentacja techniczna Lumen.

CD Projekt RED i strategiczna zmiana technologiczna

Jednym z najważniejszych przykładów zmiany podejścia do technologii w polskim gamedevie jest CD Projekt RED. Studio przez lata rozwijało własny silnik REDengine, wykorzystywany między innymi w grach z serii „The Witcher” i „Cyberpunk”.

W marcu 2022 roku firma ogłosiła strategiczną współpracę z Epic Games i przejście na Unreal Engine 5 w przypadku przyszłych projektów. Porozumienie obejmuje również współpracę nad dostosowaniem technologii do potrzeb gier z otwartym światem. 

Decyzja była istotna z kilku powodów. Rozwijanie własnego silnika daje studiu dużą kontrolę nad technologią, ale wymaga utrzymywania zespołów odpowiedzialnych za jej rozwój, poprawki, optymalizację i dostosowywanie do kolejnych projektów.

Własne rozwiązanie może zapewnić przewagę, jeśli zostało dobrze dopasowane do specyfiki produkcji. Jednocześnie oznacza konieczność ponoszenia kosztów technologicznych niezależnie od tego, ile pracy pozostaje do wykonania przy samej grze.

Korzystanie z rozwijanego przez zewnętrznego partnera silnika może ograniczać potrzebę samodzielnego utrzymywania całej infrastruktury technologicznej. Pozwala również korzystać z narzędzi i aktualizacji rozwijanych przez większą społeczność specjalistów.

CD Projekt RED wskazywał, że współpraca z Epic Games ma pomóc w poprawie efektywności i przewidywalności procesu produkcyjnego oraz rozszerzyć dostęp do kompetencji związanych z Unreal Engine. Nie oznacza to, że przejście na nowy silnik automatycznie skraca każdą produkcję. Zmiana technologii wymaga nauki, dostosowywania narzędzi i budowania nowych procesów.

To ważna lekcja dla całej branży: decyzja o wyborze silnika jest również decyzją biznesową. Dotyczy nie tylko jakości grafiki, ale też sposobu rekrutacji, organizacji zespołów i długoterminowego utrzymania technologii.

Unity — technologia dla produkcji o różnej skali

Unreal Engine nie jest jedyną technologią wykorzystywaną przez współczesne studia. Ważną pozycję na rynku zajmuje również Unity, środowisko używane do tworzenia gier dwu- i trójwymiarowych, aplikacji interaktywnych oraz doświadczeń przeznaczonych na różne platformy.

Jednym z atutów Unity jest możliwość pracy nad projektami o różnej skali, w tym grami mobilnymi i niezależnymi. Silnik oferuje narzędzia do projektowania scen, obsługi interakcji, zarządzania zasobami i przygotowywania kompilacji na obsługiwane platformy.

W praktyce przydatność danego silnika zależy od wymagań gry. W przypadku produkcji mobilnej szczególnie istotne mogą być zużycie pamięci, czas uruchamiania i wydajność na szerokiej gamie urządzeń. W grze trójwymiarowej ważne będą również narzędzia renderowania, animacji i optymalizacji.

Nie oznacza to, że Unity jest zarezerwowane dla małych gier, a Unreal Engine wyłącznie dla dużych produkcji. Oba rozwiązania są elastyczne, a wybór zależy od doświadczenia zespołu, charakteru projektu i wymaganych funkcji.

Istotna jest również dostępność specjalistów. Studio, które już posiada doświadczony zespół pracujący w danym środowisku, może uznać dalszy rozwój tej technologii za bardziej opłacalny niż przechodzenie na inne narzędzie bez wyraźnej korzyści projektowej.

Technologia nie powinna więc być wybierana wyłącznie na podstawie popularności. Najważniejsze jest dopasowanie jej do konkretnych zadań.

Autorskie silniki kontra gotowe rozwiązania

Przez lata część największych studiów rozwijała własne silniki, ponieważ dawały im możliwość precyzyjnego dostosowania technologii do potrzeb produkcji. Własny silnik może obejmować narzędzia projektowe, system renderowania, obsługę animacji, fizykę, rozwiązania sieciowe i inne komponenty.

Takie podejście pozwala tworzyć rozwiązania dopasowane do określonego rodzaju gry. Jednocześnie wymaga dużych nakładów na rozwój i utrzymanie, szczególnie gdy technologia ma być wykorzystywana przez wiele zespołów i w kolejnych projektach.

Gotowe silniki zapewniają natomiast dostęp do szerokiego zestawu funkcji rozwijanych przez zewnętrzne firmy. Studio może korzystać z aktualizacji, dokumentacji i gotowych narzędzi, choć musi dostosować część procesu produkcyjnego do architektury wybranego środowiska.

Oba modele mają swoje zalety i ograniczenia. Autorska technologia może zapewnić większą kontrolę, ale zwiększa odpowiedzialność za utrzymanie narzędzi. Gotowy silnik może przyspieszać rozpoczęcie prac, ale niekoniecznie rozwiąże każdy nietypowy problem projektu.

Przykład CD Projekt RED pokazuje, że nawet studio posiadające własną technologię może uznać strategiczne partnerstwo za korzystniejszą drogę rozwoju.

Dla mniejszych zespołów bilans często przemawia za gotowymi narzędziami, ponieważ budowanie całej infrastruktury od podstaw mogłoby pochłonąć zasoby potrzebne do stworzenia gry. Nie jest to jednak reguła bez wyjątków: niektóre projekty wymagają bardzo specyficznych rozwiązań, które uzasadniają inwestycję w autorską technologię.

Fotogrametria, skanowanie i cyfrowe odwzorowanie rzeczywistości

Jednym ze sposobów tworzenia realistycznych środowisk jest fotogrametria, czyli odtwarzanie obiektów trójwymiarowych na podstawie wielu zdjęć wykonanych z różnych perspektyw.

Proces może obejmować fotografowanie rzeczywistych obiektów, przetwarzanie materiału w oprogramowaniu, przygotowanie modelu 3D i opracowanie tekstur. Rezultatem jest cyfrowy zasób, który może zostać wykorzystany w grze lub innym projekcie wizualnym.

Technika ta pomaga odwzorowywać powierzchnie, materiały i drobne detale, które ręczne modelowanie mogłoby odtwarzać znacznie dłużej. Jest szczególnie przydatna przy tworzeniu środowisk inspirowanych rzeczywistymi miejscami lub obiektami.

Samo zeskanowanie nie kończy jednak pracy. Model może wymagać oczyszczenia, optymalizacji, poprawienia topologii, przygotowania poziomów szczegółowości i dostosowania tekstur. Zasób musi być także zgodny z wymaganiami silnika i docelowego sprzętu.

W efekcie fotogrametria nie eliminuje pracy artystów technicznych. Zmienia raczej jej charakter: część wysiłku przenosi z ręcznego tworzenia geometrii na przetwarzanie, poprawianie i optymalizowanie danych.

Podobne znaczenie ma skanowanie obiektów, wykorzystywane w produkcji realistycznych modeli postaci, rekwizytów i elementów otoczenia. Ostateczny rezultat zależy jednak od jakości materiału wejściowego, warunków rejestracji i umiejętności zespołu.

Animacja i motion capture — jak przenieść ruch do gry?

Animacja jest kolejnym obszarem, w którym technologia wpływa na sposób pracy zespołów. W przypadku produkcji opartych na realistycznych postaciach ruch musi być spójny z ich budową, otoczeniem i mechanikami rozgrywki.

Jednym z rozwiązań jest motion capture, czyli rejestrowanie ruchów aktorów i przenoszenie ich na cyfrowe postacie. Technika ta może pomóc w uzyskaniu naturalnych gestów, sposobu poruszania się i interakcji między bohaterami.

Nie każda animacja wymaga jednak motion capture. W wielu grach stosuje się animację tworzoną ręcznie, proceduralnie lub poprzez łączenie różnych metod. Dobór techniki zależy od stylu artystycznego, budżetu i wymagań konkretnej sceny.

Dodatkowym wyzwaniem jest integracja animacji z systemami rozgrywki. Ruch musi reagować na działania gracza, zmiany podłoża, kolizje i inne sytuacje występujące podczas gry. Animacja, która dobrze wygląda w przygotowanej scenie, nie zawsze sprawdzi się w interaktywnym środowisku.

Dlatego produkcja nowoczesnych gier wymaga współpracy animatorów, programistów, projektantów i specjalistów technicznych. Technologia może ułatwić część zadań, ale jakość końcowa nadal zależy od sposobu połączenia wszystkich elementów.

Proceduralne generowanie świata i automatyzacja zadań

W dużych produkcjach twórcy muszą często przygotowywać rozległe środowiska, wiele wariantów obiektów i liczne powtarzalne elementy. Ręczne tworzenie każdego z nich może być czasochłonne i kosztowne.

Jednym z rozwiązań jest generowanie proceduralne, czyli wykorzystanie reguł i algorytmów do tworzenia zawartości. Technika ta może służyć między innymi do budowania krajobrazów, rozmieszczania roślinności, tworzenia układów pomieszczeń lub generowania wariantów określonych elementów.

Proceduralność nie musi oznaczać całkowicie losowego świata. W wielu projektach algorytmy działają w ramach reguł zaprojektowanych przez twórców, dzięki czemu można kontrolować rezultaty i zachować spójność środowiska.

Automatyzacja jest również ważna w procesie produkcyjnym. Skrypty mogą pomagać w przetwarzaniu zasobów, sprawdzaniu poprawności plików, budowaniu wersji gry i wykonywaniu powtarzalnych czynności.

Zysk polega nie tylko na szybkości. Automatyzacja może ograniczać liczbę błędów wynikających z ręcznego wykonywania tych samych zadań i ułatwiać powtarzanie procesu w kolejnych wersjach projektu.

Nie każdy etap produkcji nadaje się jednak do automatyzacji. Zadania wymagające oceny artystycznej, wyczucia narracyjnego lub zrozumienia intencji projektowej nadal potrzebują ludzkiego nadzoru. Skuteczna automatyzacja wymaga też przygotowania, testów i utrzymywania narzędzi.

Sztuczna inteligencja w gamedevie: pomoc czy źródło problemów?

Sztuczna inteligencja stała się jednym z najważniejszych tematów dyskusji o przyszłości produkcji gier. Narzędzia AI mogą wspierać programowanie, analizę danych, prototypowanie, przygotowywanie koncepcji wizualnych i automatyzację wybranych czynności.

Potencjalne zastosowania są szerokie, ale należy rozróżnić różne rodzaje technologii. Tradycyjne systemy AI od dawna wykorzystywane są w grach do sterowania przeciwnikami, wyznaczania tras, podejmowania decyzji i reagowania na działania gracza. Generatywna AI to odrębna kategoria narzędzi, która potrafi tworzyć nowe treści, na przykład tekst, obraz, dźwięk lub fragmenty kodu.

W pracy deweloperskiej takie rozwiązania mogą przyspieszać przygotowanie prototypów albo pomagać w analizie problemów. Ich wykorzystanie wymaga jednak weryfikacji rezultatów, ponieważ wygenerowany materiał może zawierać błędy, nie pasować do założeń projektu lub wymagać dodatkowej pracy.

Istotne są także prawa autorskie, licencje, pochodzenie danych i zasady korzystania z materiałów poufnych. Studio musi wiedzieć, na jakich warunkach może używać konkretnego narzędzia oraz czy wygenerowane zasoby nadają się do wykorzystania w komercyjnej produkcji.

Badanie GDC „State of the Game Industry 2025”, przeprowadzone wśród ponad 3 tys. specjalistów z branży, pokazało, że generatywna AI była już wykorzystywana w części przedsiębiorstw, ale opinie deweloperów pozostawały podzielone. W raporcie 36% respondentów deklarowało osobiste korzystanie z takich narzędzi, a 52% pracowało w firmach, w których były one używane.

Dane te odnoszą się do badania z 2025 roku i nie powinny być traktowane jako pomiar sytuacji wszystkich polskich studiów. Pokazują jednak, że AI stała się realnym tematem organizacyjnym, a nie wyłącznie teoretyczną wizją przyszłości.

Najważniejsze pytanie nie brzmi więc, czy każda firma powinna wdrożyć generatywną AI. Ważniejsze jest to, czy konkretne zastosowanie rozwiązuje rzeczywisty problem, zapewnia odpowiednią jakość i pozostaje zgodne z zasadami przyjętymi przez studio.

Optymalizacja: dlaczego piękna gra musi jeszcze działać płynnie?

Wysoka jakość grafiki jest ważna, ale nie może być jedynym celem produkcji. Gra musi działać stabilnie na sprzęcie, dla którego została przygotowana, oraz utrzymywać akceptowalną płynność podczas rozgrywki.

Optymalizacja obejmuje wiele obszarów: wykorzystanie procesora i karty graficznej, zarządzanie pamięcią, ładowanie zasobów, działanie skryptów, animacje i renderowanie sceny.

Problem może pojawić się wtedy, gdy pojedynczy element pochłania zbyt dużo zasobów. Bardzo szczegółowe modele, złożone efekty, liczne obiekty lub nieefektywny kod mogą obniżać wydajność, szczególnie w scenach, w których wiele systemów działa równocześnie.

Dlatego testowanie wydajności powinno rozpoczynać się odpowiednio wcześnie. Pozwala to wykrywać problemy zanim ich naprawa stanie się kosztowna i będzie wymagała zmian w wielu częściach projektu.

Ważne jest również testowanie na różnych konfiguracjach. Komputer używany przez deweloperów może mieć znacznie większą moc obliczeniową niż sprzęt przeciętnego odbiorcy. Dobra wydajność na jednej maszynie nie gwarantuje więc równie dobrego działania u wszystkich graczy.

W przypadku produkcji wieloplatformowych wyzwanie jest jeszcze większe. Każda platforma może mieć inne ograniczenia sprzętowe, wymagania certyfikacyjne i sposoby obsługi wejścia. Studio musi określić priorytety i znaleźć kompromis między jakością obrazu a płynnością.

Narzędzia zmieniają także organizację pracy

Współczesne środowiska produkcyjne obejmują znacznie więcej niż sam silnik gry. Zespoły korzystają z systemów kontroli wersji, narzędzi do zarządzania zadaniami, automatycznych kompilacji, środowisk testowych i rozwiązań do współpracy zdalnej.

Kontrola wersji pozwala śledzić zmiany w plikach i koordynować pracę wielu osób nad jednym projektem. Jest szczególnie ważna w produkcjach, w których jednocześnie powstają kod, modele, animacje, sceny i zasoby dźwiękowe.

Systemy automatycznego budowania wersji pomagają przygotowywać aktualne kompilacje gry i sprawdzać, czy ostatnie zmiany nie spowodowały problemów. Automatyczne testy mogą wykrywać część błędów wcześniej, zanim trafią one do szerszych testów wykonywanych przez ludzi.

Takie narzędzia nie eliminują potrzeby komunikacji i planowania. Przeciwnie, wymagają ustalenia wspólnych standardów, odpowiedzialności i sposobów reagowania na problemy.

Dla dużego studia odpowiednio zaprojektowany proces może pomóc koordynować pracę wielu zespołów. Mniejsza firma również może korzystać z automatyzacji, ale powinna dobierać rozwiązania do swoich możliwości, tak aby utrzymanie infrastruktury nie pochłaniało zasobów potrzebnych do produkcji.

Czy nowa technologia naprawdę obniża koszty?

Nowe narzędzia często są przedstawiane jako sposób na szybszą i tańszą produkcję. W praktyce ich wpływ zależy od projektu i sposobu wdrożenia.

Gotowy silnik może ograniczyć konieczność budowania własnych systemów. Automatyzacja może przyspieszyć powtarzalne czynności, a proceduralne generowanie świata może pomóc tworzyć większą liczbę wariantów środowiska. Jednocześnie każde narzędzie wymaga nauki, integracji i utrzymania.

Co więcej, łatwiejsze tworzenie bardziej szczegółowych środowisk może prowadzić do wzrostu oczekiwań wobec zawartości gry. Jeżeli studio zyskuje możliwość przygotowania bardziej rozbudowanego świata, może zdecydować się wykorzystać tę możliwość, zwiększając zakres projektu.

W takim przypadku technologia nie musi obniżyć całkowitego kosztu produkcji. Może pozwolić stworzyć bardziej ambitną grę w podobnym czasie albo utrzymać jakość przy mniejszym zespole, ale nie gwarantuje żadnego z tych rezultatów.

Najlepsze efekty pojawiają się wtedy, gdy narzędzia są wdrażane z konkretnym celem. Studio powinno wiedzieć, jaki problem chce rozwiązać, jak będzie mierzyć poprawę i czy korzyść uzasadnia koszt wdrożenia.

Technologia jest więc środkiem do osiągnięcia celu, a nie celem samym w sobie.

Co to oznacza dla polskiej branży gier?

Polski gamedev działa w środowisku, w którym dostęp do globalnych narzędzi obniża część barier wejścia na rynek. Niewielkie studio może korzystać z tego samego silnika co duży producent, a narzędzia dostępne na rynku umożliwiają realizację projektów o różnej skali.

Nie oznacza to jednak, że wszystkie firmy mają takie same możliwości. Liczą się kompetencje zespołu, czas na wdrożenie technologii, budżet i doświadczenie w rozwiązywaniu problemów technicznych.

W przypadku większych przedsiębiorstw ważnym zadaniem jest utrzymywanie przewidywalnego procesu produkcji. Dla mniejszych studiów istotne może być szybkie prototypowanie i ograniczanie kosztów infrastruktury.

Przykład CD Projekt RED pokazuje, że nawet duże studio może zdecydować się na strategiczne wykorzystanie zewnętrznej technologii zamiast dalszego rozwijania wszystkich elementów własnego silnika. Inne zespoły mogą z kolei budować przewagę dzięki specjalizacji, własnym narzędziom lub konkretnemu stylowi produkcji.

Rozwój technologii nie sprawia więc, że wszyscy twórcy będą pracować w ten sam sposób. Raczej poszerza zakres dostępnych możliwości i zwiększa znaczenie świadomego wyboru.

Dla polskiej branży ważne będzie również kształcenie specjalistów, wymiana doświadczeń i współpraca między studiami. Narzędzia mogą być dostępne globalnie, ale umiejętność ich efektywnego wykorzystania pozostaje istotnym zasobem przedsiębiorstwa.

Technologia otwiera drzwi, ale nie tworzy dobrej gry za dewelopera

Silniki gier, systemy renderowania, fotogrametria, animacja, proceduralne generowanie zawartości i narzędzia oparte na sztucznej inteligencji zmieniają sposób, w jaki powstają współczesne produkcje.

Dzięki nim zespoły mogą tworzyć szczegółowe środowiska, automatyzować część zadań i wykorzystywać gotowe rozwiązania zamiast budować całą infrastrukturę od podstaw. Jednocześnie muszą radzić sobie z kosztami, optymalizacją, integracją narzędzi i rosnącymi oczekiwaniami odbiorców.

Przykład CD Projekt RED pokazuje, że wybór technologii jest decyzją strategiczną, która wpływa na organizację pracy i rozwój kompetencji. Unreal Engine 5, Unity i inne środowiska oferują różne możliwości, ale żadne nie zastąpi świadomego projektowania i odpowiedzialnego zarządzania produkcją.

W kolejnych latach przewagę mogą zyskiwać studia, które potrafią połączyć odpowiednie narzędzia z doświadczeniem zespołu i jasno określonym celem projektu. Nie chodzi o wykorzystywanie każdej nowej technologii, lecz o wybieranie tych rozwiązań, które rzeczywiście pomagają tworzyć lepsze gry.

Ostatecznie o sukcesie nadal zdecyduje połączenie pomysłu, wykonania, jakości i zdolności dotarcia do odbiorców. Technologia może poszerzać granice tego, co możliwe, ale to deweloperzy decydują, co z tymi możliwościami zrobią.

Współczesna gra komputerowa to znacznie więcej niż grafika, kod i pomysł na rozgrywkę. Za wirtualnymi światami stoją zaawansowane silniki, narzędzia do animacji, systemy symulacji, infrastruktura sieciowa i procesy automatyzujące pracę zespołów.